Nederlanders verbinden? Maak een lied

media_xll_1653177

Na het kroningsfeest en het songfestival weten we één ding zeker: Nederlanders kun je niet beter verbinden dan met een lied.

In de aanloop naar de troonswisseling vermaakten we ons wekenlang over de gemankeerde taalconstructies in het koningslied. Even leek de ambitie om het land rond een lied te verbinden, averechts uit te pakken. Maar het gemopper en geschmier bleken de opmaat naar een groot feest.

Dat het mis ging met het koningslied had, zoals ik eerder betoogde, niets te maken met de onbeholpen taal en Cruijffiaanse zinsneden waarover we ons vrolijk en boos maakten. Het echte probleem zat in de ernst waarmee het lied was doordrenkt. Al die regen, duisternis en melancholische bespiegelingen…Het is dezelfde ernst die zo goed past bij de liedjes van Borsato en Ewbank. Die ontroeren vele Nederlanders, soms tot tranen toe.

Maar vermengd met de nationale sentimenten rondom de kroning ontstond een explosieve mix. We zijn nu eenmaal een carnavalesk volk.  Áls we al een gevoelens van nationale betrokkenheid willen uitdrukken, dan doen we dat altijd met een knipoog. We dossen ons uit in oranje als het nationale voetbalelftal speelt. Maar we gaan daarbij bewust over the  top: een oranje leeuw of theemuts op je hoofd, aan je voeten een paar reuzeklompen in roodwitblauw. Eén ding is verboden: jezelf serieus nemen. Geen hand op je borst bij het volkslied, geen diepe sentimenten graag. Het gezag en de natie zijn er om frivool op de korrel te nemen. Zonder ironie geen nationale viering.

Kortom, door de regen en de wind zullen we ons verzetten tegen groteske nationale gevoelens die zonder enige zelfrelativering hun uitdrukking vinden. En zo bleek het publieke vermaak over het koningslied Hollandser dan het lied zelf. Het koningslied mocht blijven, maar pas nadat het van een schertsende connotatie was voorzien.

Maar hoe zit het nu met het liedje Birds van Anouk? Zo hevig als het koningslied werd versmaad, werd Anouks nummer omarmd door bijna heel Nederland. Wat is hier aan de hand? Ook Birds staat bol van melancholie en ernst. De vogels vallen van ellende van het dak. En ook hier zijn er donkere wolken en regendruppels in overvloed. Volgens sommigen zou het lied over zelfdoding gaan.

Toch is bij het lied van Anouk bij nader inzien wel degelijk sprake van carnavalesk vertoon. Dat heeft alles te maken met de context waarin de zangeres haar song ten gehore brengt. Om te beginnen is de afvaardiging van juist deze zangeres al een ironisch hoogtepunt. Iedereen is het er immers over eens dat rockbitch Anouk veel te cool is voor zoiets als het songfestival. Haar deelname is ergens ook een grap. En dan brengt ze ook nog eens een lied dat door zijn zwaarmoedigheid scherp contrasteert met alles wat je mag verwachten op een songfestival.

Om de satire compleet te maken kiest ze, ten slotte, voor een outfit die schittert door alledaagsheid. In plaats van een extatische jurk met special effects, draagt Anouk een setje dat tien minuten voor aanvang haastig uit een koffer lijkt te zijn gegrist. Schijn bedriegt hier natuurlijk. Een societyjournalist wist te melden dat alleen al de laarzen tweeduizend euro hadden gekost.

Zo werd de orde hersteld. In een uitzinnige wereld waar alles over the top moet, plaatsten we een mengeling van ernst, melancholie  en gewoonheid. Daarmee is de ironie geïroniseerd, en hebben we alsnog de carnavaleske omkering bewerkstelligd. Een betere manier om Nederlanders te verbinden bestaat niet.

2 gedachtes over “Nederlanders verbinden? Maak een lied

  1. Harrie, je hebt gelijk, ik heb jaren niet naar het songfestival gekeken. Nu wel, met zijn allen voor Anouk. Maar we moeten ook ergens tegen zijn. Heb je wel gezien dat we van de Duitsers geen punten kregen. En dat op een moment dat ik al een beetje Bayern fan begon te worden.
    Ton van Rooy

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s