Overheid hoeft niet te kiezen tussen wilszwakke slampamper en mr. Spock

imagesCALOHNVQDoor mijn woonplaats loopt de Parkweg, een lange laan die meandert langs parken en vijvers. Het is een tweebaansweg met heerlijk asfalt en weinig verkeer. Terwijl je de flauwe bochten aansnijdt, drukt je voet het gaspedaal wat dieper in. Daar gaat het mis. Want de flitspalen zijn er  onverbiddelijk en ze staan altijd op scherp.

Tot zover een kleine sociologie van regelhandhaving in een doorsnee  Nederlandse gemeente. Als je erover nadenkt, lijkt het bijna een proefopstelling. Automobilisten moeten hun snelheid bedwingen, terwijl ze verleid worden om hard te rijden. Eén ding is zeker: wie zich hier aan de regels houdt, doet het omdat hij of zij er bewust voor kiest. Lees verder

Verlangen naar een eiland

eilandWie klanten, medewerkers of zichzelf wil overtuigen, doet er goed aan het voordeel van de nieuwe situatie te beschrijven. Maar het voordeel is niet altijd verleidelijk genoeg. Kun je nog een stap verder gaan? Kun je het voordeel…van het voordeel laten zien? En kun je het ‘aanraakbaar’ maken? Kun je zorgen voor een geweldig eiland waar iedereen op af wil koersen? Over zo’n eiland gaat dit blogartikel op www.communicatiekragt.nl.

De speelse ernst van Facebook

facebookDe Academie voor Overheidscommunicatie organiseerde twee bijeenkomsten over Facebook bij de overheid. Facebook kwam in de presentaties vooral naar voren als een informele omgeving. Eerder een t-shirt dan een gestreken overhemd. Maar wel degelijk een plek waar je relevante informatie deelt. Ik heb ideeën, tips en voorbeelden in dit artikel samengevat.

Interne communicatie – kan dat ook positief?

Foto bij interviewIn het magazine IC mocht ik vertellen waarheen volgens mij het vak Interne communicatie zich ontwikkelt.

Mooie gelegenheid om op te merken dat het vak negatief is gedefinieerd. ‘Interne communicatie’  zegt vooral iets over wat het níet is. Namelijk al die externe communicatiebezigheden waar we wél echte namen voor hebben, zoals marketingcommunicatie, persvoorlichting, crisiscommunicatie. Bovendien zal het denken in termen van binnen-buiten steeds meer tegen je gaan werken.

Een eigen positief frame zou mooi zijn, vertelde ik. Waarover zou dat moeten gaan? Een beetje aanstellerig, dat wel, zei ik dat een begrippenpaar van de oude Grieken kon helpen een beweging te schetsen. Het vak ontwikkelt zich volgens mij van poiesis naar praxis. Oftewel: van dingen maken naar interactief handelen.

Je kunt het hele interview hier lezen.

Kom niet naar Haren

Mensen, er is geen feest! Met toenemende vertwijfeling klonk de boodschap uit de monden van politiemensen en burgemeester in de aanloop naar 21 september. Onderzoek moet nog uitwijzen of zulke woorden olie op het vuur zijn geweest. Het valt niet uit te sluiten.

Het is een bekend verschijnsel bij communicatieprojecten. Er is een overduidelijk besef van het gewenste resultaat. In dit geval: laat de horde in hemelsnaam uit Haren wegblijven.

Het doel van de communicatie is echter heel wat anders dan een gewenst resultaat. Dat laatste gaat over de hunkering naar een gedroomde uitkomst. Het doel is de verandering die jij wilt realiseren om dit resultaat te bewerkstelligen. Lees verder

Verandercommunicatie in vier kwartier

De afgelopen maanden heb ik me verdiept in verandermanagement en de lessen die je kunt trekken voor communicatie bij organisatieveranderingen. Samen met Dick Geurts stelde ik onderstaand analysemodel samen. Het is bedoeld als hulpmiddel om een communicatieplan te maken. Je kunt het bijvoorbeeld gebruiken om in een werksessie een eerste verkenning te doen. De vragen zijn zeker niet compleet; ze zijn maar bedoeld om je op weg te helpen. Een kwartiertje per kwadrant levert al heel wat inzicht op.

Hieronder het vierkwartierenmodel en een beknopte bespreking van de vier elementen:

  1. De vlag
  2. De mensen
  3. De verbinding
  4. De interventies

De vlag

Communicatie heeft alles te maken met ‘de vlag’ van de verandering. Waar gaan we met zijn allen naartoe? Dat is een essentiële vraag. Bij een verandering draait alles om noodzaak en ambitie. Niet voor niets is ineffectieve communicatie over het hoe en waarom faalfactor nummer één voor leiders. Lees verder

Het beest dat criminaliteit heet

Hoe pak je het beest aan dat criminaliteit heet? Door het op te jagen, te vangen en achter tralies te zetten. Tenzij je criminaliteit niet als een beest maar als een woekerend virus ziet. In dat geval kies je voor een gezonde leefomgeving en heilzame opvoedpraktijken.

Dit blijkt uit onderzoek van de universiteit van Stanford naar de framing van maatschappelijke problemen. Deelnemers aan het onderzoek kregen teksten te lezen waarin criminaliteit in het ene geval werd beschreven als een gevaarlijk beest dat de stad in zijn greep hield, en in het andere geval als een virus dat zich in de gemeenschap verspreidde. De teksten gaven dezelfde feiten en cijfers. Daarna moesten de deelnemers oplossingen voor het probleem verzinnen. Het bleek dat lezers van de beest-tekst kozen voor repressieve maatregelen, waar de lezers van de virus-teksten kozen voor een preventieve aanpak. De metafoor bleek een grotere invloed te hebben op de gekozen oplossingen dan de politieke voorkeur van de deelnemers. Lees verder

Woordgebaren

Woorden hebben een dubbelslachtige reputatie. Enerzijds gaat alles over woorden. We doen ons werk door te praten, overleggen, rapporteren, notuleren, noem maar op. Anderzijds staan woorden voortdurend in de schaduw van daden. “Geen woorden maar daden” luidt het moedige strijdlied. Wie indruk wil maken op zijn of haar baas, noemt zichzelf een doener, een aanpakker. Geen loze woorden, dikke nota’s of mooipraterij – het gaat om de actie. Het woord is het bedlegerige broertje van de daad.

Tegelijk valt er veel op de tegenstelling af te dingen. Je kunt immers zeggen dat iemands daden voor zich spreken. Je kunt het ‘zeggen met bloemen’ en iemands gedrag kan boekdelen spreken. Omgekeerd ‘doen’ woorden altijd iets. Als ik zeg: ‘Het tocht’, dan praat ik niet zomaar wat voor me uit, maar doe ik een (verdekte) oproep aan anderen:’Doe dat raam dicht’. Niet voor niets heet het beroemde essay van John Austin, de grondlegger van de taalhandelingstheorie, “How to do things with words”

Ondertussen heb ik heel wat woorden vuil gemaakt, maar is er nog vrijwel niets gebeurd. Zeker wie een hekel heeft aan doelloos gepraat, verdient nu op zijn minst een kleine hint omtrent de praktische relevantie van zulke woorddribbels. We zouden het immers hebben over organisaties, over het communicatievak, over taal en wat we daarmee kunnen doen… Lees verder

Verander je taal en je organisatie

Ooit werkte ik bij een organisatie die was ingedeeld in sectoren en afdelingen. Zowel de afdelingen als de sectoren hadden namen die uit twee elementen bestonden. Zeg maar namen als: ‘Methoden en onderzoek’, ‘Ramen en deuren’, ‘Ham en kaas’. De namen drukten zowel inclusiviteit als nuance uit: we staan niet alleen voor dit ene opgesteld, dat andere behoort ook tot onze taken. We richten ons weliswaar op de ontwikkeling , maar verliezen daarbij het beheer niet uit het oog. Zelden of nooit verscheen er een derde loot aan de stam of besloot men het bij één schone taak te houden. Lees verder